“IK HAD NOOIT VERWACHT DAT HET ZO SNEL ZOU GAAN. ”
Mocht je op 12 april een nieuw gezicht spotten op het veld, dan kan dat aardig kloppen. Voor de pas 16-jarige Ivana Kwakman uit Volendam gaat haar droom vroeger dan ooit gedacht in vervulling. Waar zij vorige week nog op hetzelfde veld de bekerfinale speelde met VOC Amsterdam, maakt zij nu haar debuut voor de nationale damesploeg tegen BosniëHerzegovina.
Wie is Ivana Kwakman?
Een meer dan enthousiaste dame komt binnenwandelen met een stralend gezicht wanneer ze mag vertellen over handbal en haar eerste oproep voor het grote oranje. Iemand van pas 16 die al op dit niveau mag acteren, dat vergt niet alleen talent, inzet en plezier in de sport, maar ook een enorm sterke mentaliteit. En laat Ivana daar nou allemaal over beschikken.
Doordeweeks leeft ze haar topsportleven op HandbalAcademie op Papendal. In het weekend is ze gewoon weer even thuis in Volendam, bij haar ouders en vrienden. Tussendoor zit ze ook nog ‘gewoon’ in 5 vwo op het Beekdal Lyceum in Arnhem.
En nu staat Ivana Kwakman (16) op het punt om haar debuut te maken voor de TeamNL Handbaldames. Een moment dat voor veel speelsters jaren duurt om te bereiken, maar voor haar wordt het nu werkelijkheid. Als ze erover vertelt, moet ze nog steeds lachen:
“Ik had het echt niet verwacht. Echt niet. Ik vind het echt zo gaaf!
Van volleybal naar het dynamische handbal
Het verhaal van Ivana begint niet met een strak uitgestippeld plan of een familie vol handballers. Integendeel. Ze rolde er min of meer toevallig in. “Ik zat eerst op volleybal, ” vertelt ze. “Maar een vriendinnetje ging naar handbal en toen dacht ik: ja, ik blijf niet alleen achter. Dus ik ging mee.” Dat bleek een gouden keuze. Waar volleybal “gewoon niet haar ding” was, voelde handbal meteen goed. Niet alleen omdat het beter ging, maar vooral omdat er iets werd aangewakkerd: “Ik was meteen fanatiek. Ik wilde alles leren.”
Die honger om beter te worden is eigenlijk nooit meer weggegaan. Waar andere kinderen gewoon trainen, was Ivana bezig met ontwikkelen. Luisteren naar tips. Nieuwe dingen proberen. Steeds weer een stapje verder.
Snelheid, gedrevenheid en spelinzicht
Al snel maakte ze de overstap naar VOC Amsterdam, een club waar talenten worden klaargestoomd voor de top. Veel speelsters van de nationale ploeg hebben een verleden bij deze topclub. Denk aan Angela Malestein, Dione Housheer, Bo van Wetering, Romée Maarschalkerweerd, maar ook Estavana Polman.
Ivana is duidelijk over haar overstap: “Bij VOC Amsterdam kon ik gewoon nog meer leren. Dat was voor mij de belangrijkste reden.” Wat Ivana typeert als speelster is niet alleen haar snelheid – al is die opvallend – maar vooral haar manier van kijken naar het spel. “Ik denk dat ik het spel goed lees, ” zegt ze.
“Ik zie waar de ruimtes liggen, wa ter gaat gebeuren. ”
Ze kan zowel op de middenopbouw als de linkeropbouw uit de voeten, en juist die veelzijdigheid maakt haar gevaarlijk. Op het midden zet ze het spel uit, verdeelt ze, creëert ze kansen. Op links zoekt ze juist vaker de één-tegenéén en haar eigen afronding. Voorkeur voor een van beide posities heeft ze niet: “Ik vind eigenlijk allebei leuk. Het hangt ook een beetje van de wedstrijd af waar ik het beste uit de verf kom. Het leukste is om op diverse plekken de tegenstander de baas te zijn. Of dat in mijn eigen individuele acties of bij het vrijspelen van een teamgenoot is maakt mij niet uit.”
Het topsportleven van een jong talent
Het is die combinatie van inzicht en snelheid die haar onderscheidt. Ze speelt niet alleen snel, ze denkt ook snel. Opvallend is hoe nuchter ze blijft onder alles wat er gebeurt, maar er is vooral enorm veel enthousiasme en gedrevenheid in haar ogen te lezen. Geen uitgebreide rituelen voor wedstrijden, geen vaste gewoontes. “Ik heb eigenlijk niks speciaals qua routine of wedstrijdritueel, ” zegt ze lachend. “Gewoon mezelf blijven.”
Ook buiten het veld probeert ze die balans te houden. Ondanks het intensieve programma op Papendal, wat ze combineert met haar school, maakt ze bewust tijd voor haar sociale leven. “Als ik tijd heb, spreek ik het liefst af met vrienden. Leuke dingen doen samen en genieten van mijn vrije tijd.” Het is misschien juist die ‘normaliteit’ die haar helpt om met de druk om te gaan.
Papendal: de plek van topsport
Op Papendal, waar ze inmiddels voor het tweede jaar zit, is alles gericht op ontwikkeling. Training, kracht, voeding. Alles draait om beter worden. “Je bent hier de hele dag bezig met handbal. Ik merk echt dat ik stappen maak, sterker word, en daarmee ook beter word.”
Maar het is niet alleen fysiek en technisch. Ook mentaal groeit ze. En persoonlijk. “Je wordt ook zelfstandiger. Eerst deed ik thuis best veel met hulp van mijn ouders. En nu moet je ineens alles zelf doen: wassen, schoonmaken… Dat was wel even wennen, ” zegt ze met een glimlach. “Maar daar leer je snel van.”
Die zelfstandigheid is precies wat ze later nodig gaat hebben, als ze haar droom achterna wil. Die droom begon zoals bij veel jonge speelsters: kijken naar Oranje. Naar namen als Estavana Polman en Henny Reistad. “Polman vind ik heel leuk om te zien. Daar herken ik ook wel iets van mijn spel in: dat spelinzicht en de creativiteit. En Reistad… die is gewoon echt goed. Die kan alles.”
Zelf hoopt ze ooit ook die kant op te gaan. Naar het buitenland, naar de absolute top, misschien wel richting clubs die uitkomen in de Champions League. “Vooral een team dat snel speelt, waar je je kan ontwikkelen. Dat vind ik belangrijk.” Maar ze is realistisch genoeg om te weten dat timing daarin alles is.
“Je moet kijken wanneer je er klaar voor bent. Dat kan over een jaar zijn, of twee jaar. Dat voel je zelf wel. ”
Het grote moment
En dan komt ineens dat moment waar alles samenkomt. Een bericht. Geen groot aangekondigd telefoontje, geen officiële ceremonie. Gewoon een seintje: check je mail. Teamgenoot bij VOC, Robin van Galen zei tegen Ivana: “Superleuk! Heb je het gezien?!”. “Ik dacht: huh, wat bedoelt ze?”. Ze opent haar mail. Ziet haar naam staan op de lijst voor de selectie van de TeamNL Handbaldames. En dan… “Mijn mond viel gewoon open. Ik was echt in shock. Zó blij.”
Tot op de dag van vandaag voelt het nog onwerkelijk. “Als ik erover praat, moet ik gewoon lachen. Ik had het echt niet zien aankomen.” Op 12 april staat ze daar. In Almere. In een volle hal. Met haar naam op het shirt van Oranje. “Dat moment dat je oploopt en je naam wordt omgeroepen… dat lijkt me echt zo cool.”
Ze weet dat de zenuwen zullen komen. “Nu zit ik misschien op een 4 of 5 qua zenuwachtigheid op een schaal van 1 tot 10. Maar straks, in de kleedkamer, wordt dat wel meer.” Tegelijkertijd weet ze ook dat het gevoel snel kan omslaan zodra de wedstrijd begint. “Als je eenmaal in de warming-up zit, wordt het vaak weer minder.”
Wat ze vooral wil? Genieten. Want ze beseft maar al te goed hoe bijzonder dit is. “Je maakt dit niet zomaar mee.” Dat ze dit nu al meemaakt, op haar zestiende, maakt het extra bijzonder. Ze is een van de jongste debutanten ooit bij de TeamNL Handbaldames. “Ik had nooit verwacht dat het zo snel zou gaan.”
Maar wie haar verhaal hoort, ziet dat het geen toeval is. De keuzes die ze maakte, haar leergierigheid, haar mentaliteit, alles wijst in dezelfde richting. Ze wil beter worden. Elke dag weer. Of ze minuten gaat maken tegen BosniëHerzegovina, weet ze nog niet. Maar als haar moment komt, hoopt ze vooral haar bijdrage te kunnen leveren aan het team. “Als ik de kans krijg, wil ik gewoon mijn spel spelen, mezelf laten zien en het team helpen.”
“Als ik de kans krijg, wil ik gewoon mijn spel spelen, mezelf laten zien en het team helpen. ”
Misschien zit dat in een doelpunt, een assist of een paar goede acties. Voor Ivana gaat het er vooral om dat ze haar eerste ervaring op dit niveau zo goed mogelijk meeneemt. Want hoe bijzonder dit debuut ook is, voor Ivana Kwakman voelt het niet als een eindpunt. Eerder als een eerste stap, in een ontwikkeling waar ze elke dag verder aan wil bouwen.
Tekst: Sophie Abbenhuis
Bron: Handbal.nl
